Demir Eksikliğini Böyle Tedavi Ediyorum

0:00 Demirim yıllardır eksik. Bir türlü tamamlayamıyorum. Demir ilacı alıyorum, kabız oluyorum. Almıyorum, saçlarım dökülüyor. Hangi saatte alacağımı bilmiyorum. Yemekle mi, C vitamini koysam mı, laktoferrin eklesem mi? Bir ton tantana var. Can, ben bu demiri tamamlamayı bir türlü çözemedim diyorsan bak ben senin için kanıta dayalı tüm bilgileri topladım. Sana birazdan soru-cevap şeklinde tane tane anlatacağım. Bu videodan sonra demir eksikliğini tamamlamak ile ilgili hiçbir sorunun kalmayacak. Hiçbir. Bir tane bile. Hemen başlayalım. Hemen hiç zorlamayalım. Bu arada notlarımı almam lazım. Çok uzun çünkü. Birisi şu. Ne kadar, ne zaman? Şimdi bir ne zamanla başlayalım. Şimdi bu demir emilimi ile ilgili konuyla uğraşıyorsan eğer bilmen gereken en önemli şey hepsidindir. Hepsidinin şu, sen burada demiri almaya başladığında vücudun fazla demiri emmemek için, çünkü demir aslında fazla olduğu zaman toksik bir metal. Bu fazla demiri emmemek için hepsidin denen bir molekül salgılıyor. Bu hepsidin demir emilimini bozuyor. İkinci bilgi şu, sen eğer demiri sıklıkla ve yüksek dozlarda alıyorsan vücut diyor ki hop ne oluyor? Babacığım ben böyle demir alırsam bu vücutta birikecek, ben de zehirleneceğim. O zaman dur demiri emmeyeyim. Hepsi din salgılıyor. E yani şu, senin vücudu kandırıp zorla demiri emmeye ikna etmen lazım. Demir eksikliği tedavisindeki en kritik nokta bu. Hepsi dini yönetirsek bu işi çözeriz. Ben de

1:35 tüm videoyu hepsidin üzerine kurguladım çünkü gerçekten demir emilimi böyle. Şimdi birincisi şu, sen burada demiri her gün alırsan her gün aldığın demir hepsidin salgılatacak sürekli. Hepsi din sonraki günkü demir emilimini bozacak. E sonraki gün aldığın demir dozu emilmeyecek. Hasta ne diyor? Hocam diyor demir alıyorum demirim yükselmiyor. Neden acaba? Bak ben sana söyleyeyim, çok net. Hepsi din emilimini engelliyor. Peki bunun için ne yapmak lazım? Gün aşırı almak lazım. Şimdi bununla ilgili yapılan çalışmalar var. Her gün almakla gün aşırı almanın çok uzun vadede farklı olmadığını söylüyorlar. Fakat her gün alırsan bu demir seni hem kabız yapabilir, hem rahatsız edebilir. Bu uzun vadede sürdürülebilir olmayabilir. O zaman ne yapacağız? Biz gün aşırı alabiliriz. Yani işte pazartesi, çarşamba, cuma, pazar, pazartesi şeklinde böyle gün aşırı alabilirsiniz. Böylece hepsidin bir gün yükselecek ama sonraki gün demir almadığın için normale gelecek. Sonra bir daha alacaksın. Yani hep demiri yüksek miktarda emecek. Birinci trik noktamız bu. Şimdi hangi saat meselesi var? Çünkü gün 24 saat. Hangi saatte alırsan al, a a değil. Yine mesele hepsidinle ilgili. Sabah hepsidin daha düşük. Yapılan çalışmalar şunu söylüyor. Sabah eğer demir alırsan emilimi öğleden sonraya göre %20’ye yakın yüksek olabilir. Bu da hepsidinle alakalı bir konu. Yani dolayısıyla demiri sabah alman lazım. Bir diğer önemli konu, demiri aç olarak alman lazım. Yani çünkü demiri bağlayan

3:13 maddeler var. Birazdan bahsedeceğim ama demiri aç alman burada çok kritik. Çünkü bağlayan maddeleri sen yiyecekle beraber yersen, üstüne de demir alırsan e o demir emileceği yerde bağlanıyor, dışkıyla atılıyor. Berbat bir iş. Bir de şunu söylemek lazım. Burada demir emiliminde en önemli konulardan bir diğeri de mide asiditesi. Mide asiditesi hangi saat aralığında fazla? Sabah. Sabah hem hepsidin daha düşük, daha iyi emilebiliyor, hem mide asidin yüksek, hem de aç karnı alabilirsin. Dolayısıyla ya tabii benim duruma göre eee, gece verdiğim hastalarım da var ama çoğunlukla sabah vermeye çalışıyorum. Şimdi bu nasıl kullanılacağıyla ilgili bir kafamıza bir şeyler canlandı. Bu demir emilimini nasıl iyi hale getirebiliriz? Burada zaten en bilinen şey C vitamini. Yani C vitamini verirsek hastanın demir emilimi artar. Bu bazı noktalarda doğru çünkü mide asiditesi üzerinden işte demirin emilimini optimize edebilir ama hepsidin denen maddeyi bypass edemiyor. Yani şunu demeye çalışıyorum. Sen her gün yüksek dozda demir alıyorsan ve vücudun demiri emmemek için çalışıyorsa istediğin kadar C vitaminiyle al, demiri ememezsin. Bunu biz nerede kullanıyoruz? Özellikle C vitamini karışımını mide ilacı kullananlarda, mide asidi eksik olanlarda, asiditesi kötü olanlarda ya da gece verdiğimizde, hani gece mide

4:49 asidi daha az ya. Ya da gece verdiğimizde bunu böyle yapabilirsiniz. Bir diğer konu, abi laktoferrin. Yani laktoferrini işte böyle mucize gibi anlatıyorlar. Vallahi tam da mucize değil. Şöyle çalışıyor laktoferrin. Bu laktoferrin dediğimiz şey hepsidini bir miktar azaltıyor. Yapılan çalışmalar genelde tek bir merkezde yapılmış. Hani laktoferrinle ilgili biri sürekli yayın üretiyor. Eee, bu yayınlarda işte bağırsak hastalığı olanlarda, çocuklarda, yani kronik hastalığı olan insanlarda gerçekten demir emilimini artırmış laktoferrin. Harika. Fakat yine de şu pazarlama taktiği, herkes laktoferrinle demir almalı yoksa al. Hayır abi. Bu laktoferrinin mekanizması hepsidini düşürmek değil mi? Tamam ben hepsidini nasıl düşüreceğinizi söylüyorum. Sabah almak, gün aşırı almak. Laktoferrin de iltihabi bir durum varsa, bir kronik hastalığı varsa veya hastanın bunu karşılayabilecek bir parası varsa olabilir. Ama Allah’ın emri kesinlikle Raptaferin, abi o işe bir geçeceksin. Şimdi burada bir diğer konu da bence hangi demir formunu vermeliyiz? Burada piyasada birçok farklı demir formu var. Hepsini anlatmak imkansız. Anlatmanın hiç gereği de yok. Ben size hangisinin işe yaradığını söyleyeyim. Hepsi işe yarar ama en çok işe yarayanlar ve konuşacaklarımız demir sülfat, demir biglisinat, bir de çok merak edilen lipozomal demir. Bakın üç tane şeyden bahsedeceğim. Burada demir sülfat dediğim bizim reçete ettiğimiz, eczaneden alınan, devletin karşıladığı.

6:27 Demir biglisinat, bu vitamin olarak satılan, yani özel parayla aldığınız. Bir de lipozomal demir. Bu da işte hani daha pahalı ve daha iyi emildiğini söyleyen bir demir formu. Şimdi burada bilmemiz gereken şey şu. Demir sülfatla demir biglisinatın etkinliği yaklaşık eşit. Fakat sorun şu, demir sülfat bağırsakları çok rahatsız ediyor. Yani hastaya bunu reçete ettiğimizde diyor ki hasta, “Hocam kabız oldum, midemi ağrıttı, rahatsız etti.” Haklı. Çünkü bazı insanlarda bunu yapıyor. Biz bu tip hastalarda eğer hasta karşılayabiliyorsa demir biglisinat almasını öneriyoruz. Niye? Çünkü bu demir bir maddeyle bağlıdır ve bağlı olduğu için de midede o mide duvarına temas etmez kabaca ve mideyi rahatsız etmez, bağırsakları rahatsız etmez. Daha az yan etkilidir. Daha düşük dozda etkili olabilir. Bazı çalışmalar var. Bu çalışmalarda demir biglisinatın 40 mg’ının demir sülfatın 120 mg’ına eşit olabileceğine dair falan gibi şeyler var ama tabii bunlar kişiden kişiye değişen ve duruma göre farklı hareket [homurdanır] edilmesi gereken şeyler. Ama ben size ne olması gerektiğini söyleyeyim. Bir kişide demir eksikliği varsa 45-60 mg günlük demir vermek lazım. Bu bizim reçete ettiğimiz ürünlerin 60 mg’lı var, 90 mg’lı var, 100 mg’lı var. Bunlar çok yüksek dozlar ve mg arttıkça yan etki riski artıyor. Fakat burada devletin vermediği, parayla

8:04 aldığınız o demir biglisinatın bir sınırı var. Bu da 17 mg. Şimdi sorunumuz şu. Burada demir biglisinatı aldığınızda çok düşük doz almanız lazım. 17 mg o zaman günde 3-4 tane içeceksiniz ki ancak 45-60 mg’ı karşılayabilesiniz. Ya da demir sülfat alacaksınız, bağırsaklarınız [homurdanır] rahatsız olacak ama kullanmaya çalışacaksınız. Bir de lipozomal demir var. Şimdi lipozomal demir bağırsakları çok daha hassas insanlarda, çok daha hassas insanlarda bağırsağı çok daha düşük miktarda rahatsız ederek burada demiri tamamlamak için mantıklı bir seçenek olabilir. Niye olabilir diyorum, niye kesin konuşmuyorum? Sebebi şu, çünkü yapılan çalışmalar bu lipozomal demirin kan miktarını yükselttiğini, yani hemoglobin seviyesini yükselttiğini demiri tamamlayarak, fakat demir depolarını doldurmakta tam da bir net bir sonuç vermediğini söylüyor. Yani biz şimdi ben bir demir ilacı yazdığımda bir süre sonra ne kadar artıracağını tahmin edebiliyorum. Ama lipozomal demirde bu tahmin biraz şaşıyor. Bence çok rahatsız burada değilse kişi, bağırsaklarını demir biglisinat ve demir sülfat çok rahatsız etmiyorsa bence lipozomal demire her zaman için gerek yok. Bu benim şahsi fikrim. Ya bazı dergilerde de böyle çalışmalar var ama tam da netleşmiş değil. Tabii bir de diğer bir konu var. Bu da nedir? Damardan demir

9:38 vermek. Şimdi damardan demir vermek oldukça konforlu bir şey. En önemli burada yan etkisi damarın yapısına zarar verebilmesi ve alerji riski. Burada tabii çok minimal eksikliklerde yani çok eksiğiniz yoksa, çok kansızlığınız yoksa bu demiri vermek fazla olabiliyor. Bu demirin fazla verilmesi de bir iltihabi reaksiyon oluşturuyor. Bu da istemediğimiz bir şey. Çünkü biraz önce bahsettim, fazla demir istemediğimiz bir şeydi fark ettiyseniz. Yani dolayısıyla çok eksiğiniz yoksa damardan demir vermek iyi olmayabilir. Fakat şimdi burada damardan demiri hangi durumlarda tercih ediyoruz? Niye? Bakın size söyleyeyim. Bir kalp yetmezliğiniz varsa tercih edilebilir. Mide ameliyatı olduysanız tercih edebilir. Midenizin bir kısmı alındıysa, bağırsaklarınızda ciddi bir emilim sorunu varsa, çölyakınız varsa ya da bir iltihabi bağırsak hastalığınız varsa, ya da bir böbrek yetmezliğiniz varsa, biz bu tip durumlarda şak diye raporunu çıkartıyoruz, hemen de veriyoruz. Veya, veya hiçbir şekilde hapı tolere edemiyor. Hap içtiği anda kıvranıyor, kabız oluyor. Sistemi çökmüş. Artık hapla ilişkisi kalmamış insanlarda da biz damardan demiri veriyoruz. Fakat damardan demir vermek yerine benzer sürelerde eee ve bağırsakları rahatsız olmayan insanlarda demiri normal hap olarak verdiğimizde de seviye yükseliyor. Hiç çok korkmamak lazım. Gelelim burada çok daha merak edilen bir konuya. Ne zaman demirim yükselir? Ferritinim ne zaman normale gelir hocam? Bakın bu konuda da çok büyük bir yanlış var. Çünkü insanlar sadece bir kutu demir kullanarak bu işi

11:16 çözmeye çalışıyorlar. Şayet ferritini bir insanın işte 8’se, 5’se, 4’se yani çok düşük seviyelerdeyse, hele de kansızlığı varsa, burada depoyu doldurmak minimum 3 ay, genelde 6 ay sürüyor. Biz öyle bir kutu kullanalım, iki kutu kullanalım, hemen düzelsin benim görmediğim bir şey. Genelde referans olarak da görülmeyen bir şey. Yani dolayısıyla beklentiyi doğru kurmak, sabırlı olmak, yavaş yavaş arttırmaya çalışmak lazım. Böyle biraz önce bahsettiğim hemen artsın, yapayım olsun olmuyor. Çünkü hepsidin sizi durduruyor. Yavaş yavaş bunu 6 aya yayarak vermek lazım. Tabii bir diğer mesele de şu, abi kadınlarda demir eksikliği tedavisi. Yani kadınlarda demir eksikliği tedavisinde sorunumuz şu, eee hanımefendinin bir demir eksikliği var, normal. Çünkü bir erkekten çok daha fazla demir kaybediyor. Fakat bir erkeğe göre daha az demir kaynağı yiyor. Genelde biz et ürünlerinin en çok demiri eee verdiğini biliyoruz. E şimdi ortalama bir kadın nedir? 60 kilo bir kadın. İşte ne kadar et yiyor? Günde kırmızı et maksimum 100 gramı, 150 gram. E abi ben 100 kiloyum, regli olmuyorum ve üstüne yarım kilo et yiyorum. E şimdi biz denk miyiz? Bu kadın nasıl demirini tamamlasın? Bu kadında nasıl demir eksikliği olmasın? Ne oluyor? Ben size söyleyeyim ne olduğunu. Bakın, burada yaşanan şey şu. Bir demiri bir toparlanıyor, yavaş yavaş toparlanıyor. 2 ay, 3 ay, 4 ay içinde bu demir normale geliyor. Geldi mi? Kadın şak diye hemen demir ilacını bırakıyor. E ne oluyor?

12:56 Hop, bir daha düşüyor. Ve bu sefer hasta gelip şunu söylüyor, “Hocam diyor, illa Allah ettim. 20 yaşından beri demir eksikliğim var, bir türlü düzelmedi. Bak kafamda saç kalmadı. Bak soğuk ellerim titriyor. Ben yazın hala mont giyiyorum.” Bak değerli kardeşim, ben sana çözümü söyleyeyim. 1, ya yediğini arttıracaksın. 2, ya menopoza girmeyi bekleyeceksin ya da regli olmayı durdurmak için kadın doğumla konuşacaksın. Bence üçüncüsü ve bu saydıklarımdan en sağlıklı seçenek. Demiri aralıklı alacaksın. Yani ben ne dedim? 4-6 ayda demir normal seviyelere gelir ferritinin. Sen 6 aydan sonra demiri bırakmayacaksın. Ne yapacaksın? Regli olduğun günlerde kullanmaya devam edeceksin. Bir hafta mı regli oluyorsun? Sen o bir hafta mümkünse hafta bir-iki gün daha uzatıp 10 gün boyunca o demiri, kaybettiğin demiri tekrar normal hap olarak alacaksın. Böyle olursa hem demirin düşmez, hem aynı seviyede kalır, hem de yaşam kaliten artar. Bu işin tek oluru budur. Ya da işte daha çok yiyeceksin ya da kaybetmemeye çalışacaksın. Ben sana çok net bir şekilde söyleyeyim. Şimdi size en yanlış anlaşılan ve belki de burada bilgi kirliliği en çok olan şeyi söyleyeyim. Bu demirin emilimini ne engeller, bunu nasıl ben kontrol edebilirim? Yani millet şunu söylüyor. Çay içersen demir emilimin olmaz. Ne yapıyor adam biliyor musunuz? Çok sevdiği, hayattaki tek ihtiyacı olan çayı abi bırakıyor. Şimdi ben de çay ve kahve çok seviyorum. Biri bana bunu söylese ah çay ve kahveyi

14:33 tercih ederim. Çok acı bir şey. Bunu çözebiliriz bu arada. Bir yanlış anlaşılma var. Ben size hemen anlatayım. Şimdi bakın, burada demir emiliminin engellenmesine sebep olan şey bir burada çay kahve. Çay kahvede tanen grubu maddeler var. Bu tanen grubu demiri bağlıyor, emilimini bozuyor. Ne kadar süreyle bozuyor? İki saat boyunca bozuyor. Yani demiri kullandıktan sonra sabah diyelim aç karnına yaklaşık iki-üç saat çay kahve içmezsen günün devamında çay kahve içebilirsin güzel kardeşim. Kendini yormana, çayı komple bırakmana gerek yok. Bir diğeri süt ve kalsiyum. Şayet süt, yoğurt veya kalsiyumdan zengin bir besin yiyeceksen yine demirden en az iki saat arasında boşluk olmalı. Bir diğeri tahıl ve baklagil. Bu tahıl ve baklagillerden tahıl çok olmasa da özellikle baklagillerin içerisindeki o lektin de yine emilimi bozabiliyor. Yine dolayısıyla demirle arasına en az 2-2,5 saat koymak lazım. Bir de tabii mide asidini engelleyen mide ilaçları var. Belki de gördüğümüz en önemli hatalardan biri bu. Sabah geliyor kişi, diyor ki “Ben demir ilacı içiyorum, sonra midemi rahatsız etmesin diye mide ilacı içiyorum.” Abi sen sen yapılabilecek en kötü şeyi yapıyorsun çünkü mide asidin sana lazım. Zaten demir eksikliği olmasının en önemli sebeplerinden biri mide asidinin eksik olması. Mide asidini sen eğer durdurursan bu iş olmaz. Dolayısıyla bir diğer en önemli konu da bu. Bence demir eksikliğiyle ilgili bilmen gereken her şey artık var. Artık demirini nasıl

16:13 tamamlayacağını biliyorsun. Bunu böyle demir eksikliğiyle uğraşan, boğuşan her arkadaşına gönder. Artık bu işi memlekette bir çözelim, rahatlayalım, kurtulalım ya. Kendine çok iyi bak.